?imdi ihtiyac?m?z?n daha büyük oldu?unu dü?ünelim. Bir hatta birkaç süpermarkete u?ray?p, evin haftal?k al??veri?ini yapal?m. Bu durumda yürümek pek de ak?l kar? bir i? de?il. Ayr?ca ta??yaca??m?z yükü de göz önüne al?rsak, bir araç vazgeçilmez hale geliyor.
Daha büyük i?ler için bir araç kullanman?n daha kolay ve daha h?zl? oldu?u çok aç?k. Ama araban?z varsa ona benzin doldurmay?, tekerleklerine do?ru hava bas?nc?n? yüklemeyi ve bunun gibi birçok i?i bilmemiz gerekir. XML ailesiyle HTML’de yapamad???m?z birçok ?eyi yapabiliriz. Fakat tam anlam?yla bunu ba?arabilmemiz için beraber çal??an birçok teknolojinin kullan?m?n? bilmemiz gerekir. Sonuçta bir ö?renme engeliyle kar?? kar??yay?z.
Bu noktada endi?eye kap?lmak do?al. Fakat unutmamak gerekir ki arabay? kullanmak için yürüyen aksam?n direksiyona nas?l ba?land???, hareketin tekerleklere nas?l iletildi?i, karbüratörün ne i?e yarad??? gibi konularda uzman olmaya gerek yok.
Kolayca görülüyor ki e?er webdeki i?imiz küçük ve dar kapsaml?ysa, HTML kullanmak daha kolay ve daha ucuzdur. Fazla ayr?nt? bilmeye ve kafam?z? karma??k teknolojilere yormaya gerek yok. Fakat e?er biraz deneyimli bir kullan?c?ysak ve yapaca??m?z i?te HTML yetersiz kal?yorsa, XML kullanmak kaç?n?lmaz hale geliyor. Üstelik örnekte de görüldü?ü gibi, bunun için küçük bir miktar daha bilgi bilmek gerekliyken i?in fazla ayr?nt?s?na girmek gerekmiyor.
?imdi i?in teknik ayr?nt?lar?na girebiliriz. “Neden XML?” sorusuna akla gelen ilk cevap “insanlar aras?ndaki ileti?imi kolayla?t?rmak” olabilir. Fakat dikkatlice dü?ündü?ümüzde insanlar telefon, yaz??ma gibi ileti?im araçlar? varken neden kö?eli parantezler aras?ndaki etiketleri kullanmak istesin ki? Bu noktada cevab?m?z son halini al?yor: “As?l amaç bilgisayarlar aras?ndaki ileti?imin iyile?tirilmesini sa?lanmak.”
XML bilgisayarların daha iyi haberleşmesine iki yoldan katkıda bulunur
- İçeriği gösterimden ayırır. (HTML – XHTML)
- Uygulamalar aras?nda bilginin do?rudan geçi?ini sa?lar.
- Yal?nl?k
XML’de kodlanan bilgilerin okunmas? ve anla??lmas? kolayd?r çünkü do?al dile yak?n anlaml? etiketler insanlar taraf?ndan daha kolay anla??l?r. Ayr?ca bu etiketler bilgisayarlar taraf?ndan da kolayca i?lenebilirler
- Aç?kl?k
XML W3C standart?d?r ve yaz?l?m liderleri taraf?ndan da onaylanm??t?r.
- Geni?leyebilirlik
Sabit bir etiketler kümesi bulunmaz. Yeni etiketler istenildi?inde yarat?labilir.
- Kendi kendini tan?mlama
Al???lagelmi? veri tabanlar?nda ; veri kay?tlar? , veri taban? sorumlusu taraf?ndan kurulan ?emalara ihtiyaç duyar. XML belgeleri bu tür tan?mlamalara ihtiyaç duymadan saklanabilir çünkü XML etiket ve özelliklerden olu?an meta veriler içerir.
- Makine taraf?ndan anla??labilen ba?lam bilgisi içerir
Etiketler, özellikler (attributes) ve eleman(element) yap?lar?; içerik anlam?n? yorumlamada, etkin arama motorlar?nda yeni olas?l?klar olu?turmada, ak?ll? veri i?lemede (data mining) vb. ba?lam bilgisi sa?lar. Ba?lam bilgisinin de?erlendirilmesinin neredeyse imkans?z oldu?u HTML veya düz metine göre bu büyük bir avantajd?r.
Örne?in, Chip isimli isimli birini aramak için ‘chip’ kelimesiyle arama yapt???n?zda kar??n?za chocolate chips, computer chips, ya da Chip gelebilir. E?er isim ve adres kay?tlar? için tan?mlanm?? DTD’ler olsayd?, ‘chip’ kelimesiyle yap?lan aramalar çok daha kesin ve do?ru sonu?lar verebilirdi.
- ?çeri?i gösterimden ay?r?r
XML etiketleri, gösterimi de?il anlam? tan?mlar. HTML’in parolas? :”Nas?l göründü?ünü biliyorum!” iken XML’inki : “Ne anlama geldi?ini biliyorum, öyleyse bana nas?l görünmesi gerekti?ini söyleyin!”. Bir XML belgesinin görünü?ü ve anlatt?klar? XSL “style sheet”leri taraf?ndan olu?turulur. Bu, bir belgenin görünü?ünün, belgenin ba?lam?na dokunmadan de?i?tirilebilmesini sa?lar. Ayn? içerikten ortaya ç?kan birçok görünüm veya sunum kolayca olu?turulabilir.
Farkl? XSL dönü?türücüler ile ayn? XML belgesinden farkl? görünü?te sunumlar elde edilmesi bunun en büyük örne?idir.
- Çokdilli belgeleri ve “Unicode”u destekler
Uygulamalar?n uluslararas? hale getirilmesinde çok önemli bir özellik.
- Verilerin kümelenmesi ve kar??la?t?r?lmas?n? kolayla?t?r?r
XML belgelerindeki a?aç yap?s?, belgelerin eleman eleman etkin bir biçimde kümelenmesine ve kar??la?t?r?lmas?na izin verir.
- Çoklu veri türleriyle kullan?labilir
XML belgeleri, çoklu ortam verilerinden (resim, ses, video) aktif bile?enlere (Java Appletleri, ActiveX) kadar birçok olas? veri türünü içerebilir.
- Varolan veri türleriyle kullan?labilir
Varolan kütük dizgeleri veya ili?kisel veri tabanlar?n?n XML’le ili?kilendirilmesi çok kolayd?r.
- Da??t?lm?? veriler için tek bir sunucudan görünü? sa?lar
XML’in eri?im sa?lad??? birçok verinin ö?eleri de?i?ik veri tabanlar? içerisinde bulunabilir -örne?in Internet gibi-. XML ile bu verilere tek bir sunucu üzerinden bak?l?yormu? gibi eri?ilebilir.
- Sanayi taraf?ndan h?zl?ca benimsenmi?tir
IBM, Sun, Microsoft, Netscape, SAP gibi birçok kurum XML’i destekliyor. Microsoft ve SAP ?imdiden ileride ç?karacaklar? programlar?n sürümlerine XML deste?i koyuyorlar. Microsoft ve Netscape’in web taray?c?lar? XML’i destekliyor.
