CD-Recordable (CD-R): Kaydedilebilir CD demektir. Standart olarak 650MB veri ya da 74 dakika ses barındırabilir. Sarı, yeşil, mavi gibi renklerde olur.
CD-ReWritable (CD-RW): Yeniden yazılabilir CD demektir, bu medyalara defalarca kayıt yapılabilir, format çekilip yeniden yazılabilir, bu sebepten ötürü yeniden yazılabilir CD ismi verilir. 650MB veri ya da 74 dakika ses barındırabilir. Koyu gümüş renginde olur.
CD-Recorder: CD yazımı olayının baş kahramanı, yani CD'yi yakan ya da yazan alet. Recorder diye tabir edilen bu aletler sadece CD-R'lara yazabilir, CD-RW'lara yazma kabiliyeti ve istidadı yoktur.
CD-Writer: Hemen üstte bahsettiğimiz CD yazıcı canavarının kardeşi ya da büyük abisi denebilir, bunlar CD-R'ların yanında CD-RW medyalara da yazabilir; çok kabiliyetlidirler, bu kabiliyetleri fiyatlarına da akseder bittabi ki.
Session: CD yazma oturumu demektir. İster CD-R isterse de CD-RW medyaya yazılmış olsun fark etmez, bir yazım seansı bu adla çağırılır.
CD-DA: Compact Disc Digital Audio'nun kısaltılmasıdır yani bildiğimiz Müzik CD'si. Genelde Stereo, 16bit, 44.1KHz frekansa sahiptirler ve kulağın duyabileceği en kaliteli müzikten 74 dakika barındırabilirler.
CD-ROM Digital Data: Standart data (veri) CD'si demektir. İçerisinde 650MB data saklanabilir. İki çeşidi vardır Mode1 ve Mode2. Mode1 içerisinde hata düzeltme kodları da içerir, standart bir moddur. Mode2 ise içerisinde hata düzeltme kodlarını içermez, genellikle sıkıştırılmış ses, video veya grafik dataları içerir.
CD-ROM XA: CD ROM Extra Architecture kelimelerini kısaltılmışıdır. Mode1 ve Mode2 standartları birleştirilerek yeni bir standart olarak karşımıza çıkmıştır. Data, ses, sıkıştrılımış ses, video, grafik ve diğer türlerdeki dataları içerebilir.
CD-I: CD Interactive kelimelerinin kısaltılmışıdır. TV'ye bağlanan CD-I Player'lar için icad edilmiş bir formattır.
VCD: Video CD yani piyasada çokça miktarda, hatta o kadar ki neredeyse her köşede bulanabilen film CD'lerinin formatı. MPEG sıkıştırma yöntemiyle sıkıştırılmış 74 dakika video barındırabilir.
Photo CD: Fotoğraf görüntülerini saklamak için kullanılan bir formattır. TV'ye bağlanan CD-I sürücülerle, içerisindeki fotoğrafları TV ekranında izlemek için icad edilmiştir.
DAO: Disk At Once kısaltmasıdır. CD-R'ı ya da CD-RW'yi bir kerede yazmak demektir. TAO: Track At Once kısaltmasıdır. CD-R'ı ya da CD-RW'yi birkaç oturumda (session) yazma işlemi için kullanılır.
DAE: Digital Audio Extraction kısaltılmışı. Müzik CD'lerini WAV formatında hard diske kayıt işlemi bununla adlandırılır.
Session At Once: Müzik parçalarını ve dataları aynı CD'ye koymak istediğinizde yardımınıza koşan bir formattır. Kısaca DAO'nun farklı bir şeklidir. Bu metodda önce müzik parçaları tek bir seferde yazılır yazma işlemi kısa bir süre için durur ama disk kapatılmaz, hemen akabinde data yazılır ve disk ondan sonra sonlandırılır.
ISO-9660: Bir CD yazma standardıdır. Bu formatta dosya isimleri ancak 8+3 karakter uzunluğunda olabilir.
Joliet: ISO-9660 standardının geliştirilmişidir. Uzun dosya isimleri kullanma ihtiyacından dolayı türetilmiştir. Bu formatta dosya isimleri 64 karakter uzunluğunda olabilir.
MultiRead: OSTA'nın (Optical Storage Technology Association) CD-R ve CD-RW medyalar üzerindeki müzik ve data için belirlemiş olduğu bir standarttır.
Multisession: Bir CD-R ya da CD-RW medya üzerine birden fazla kez yazma metodudur.
Multivolume: Bir CD-R ya da CD-RW medya üzerine birden fazla oturum (session) yapıldığında bazen bu sessionlar birbiriyle bağlantılandırılmaz. Bu metoda verilen addır.
Packet Writing: CD-R ve CD-RW medyalara yazmak için kullanılan birden fazla yazma mantığına dayalı, CD medyayı sabit disk gibi kullanmaya yarayan metoda verilen ad. Bu metodda CD'ye sanki bir hard diskmiş gibi davranılabilir, istenilen bir anda birşey yazılabilir, silinebilir, tümden format atılabilir vs.
UDF: Universal Disc Format tabirinin kısaltılmışıdır. Packet Writing yöntemi ile yazılan CD-RW'lerin normal CD-ROM okuyucularda okunabilmesi için geliştirilmiştir.
Red Book: Bir tür kategorilendirme ya da kısaltma diyebiliriz CD-DA'yı ifade eder.
Yellow Book: CD-ROM, ISO9660/High Sierra, CD-ROM XA
Green Book: CD-I
Orange Book: CD-R, CD-RW, Manyeto Optik (MO) diskler
White Book: Photo CD, Video CD ve çeşitleri
CD YAZICILAR (CD-WRITER, CD-RECORDER)
CD yazıcılar standart CD sürücülerden farklıdır. Özel bir laser ışını üretebildikleri için CD yazabilir ve tabiiki okuyabilirler. Günümüzde özellikleri 4x4x16 şeklinde ya da 4x8 şeklinde ifade edilir. 4x4x16 şeklindeki ifade o yazıcının 4 hızlı CD-R yazma, 4 hızlı CD-RW yazma ve 16 hızlı okuma özelliklerine sahip olduğuna delalet eder. 4x8x şeklinde özellikleri belirtilmiş bir yazıcının hemen CD-RW disklere yazamadığını anlarız ve 4 hızlı CD-R yazma ve 8 hızlı okuma özelliği olduğunu anlarız. Recorder ve Writer diye iki çeşidi vardır.
Recorder, sadece CD-R medyalara yazabilir, tüm formatları destekler tek eksiği CD-RW diskleri kullanamamasıdır. Writer, (ya da ReWriter) ise Recorder'ın tüm özelliklerini taşımakla birlikte ekstradan CD-RW medyalara yazabilme ve silebilme özelliğini taşır. Peki ne işimize yarar bu CD-RW yazma özelliği; Recorder işimizi nasıl olsa görmüyor mu, ne gerek var? CD-RW diskiniz varsa bunu (Adaptec Direct CD ya da muadili bir yazılımla) bir hard diskmiş gibi kullanabilirsiniz. Hatta bunu network (ağ) üzerinden share edip (paylaştırıp) başkalarının da yazmasına izin verebilirsiniz.
CD YAZMA METODLARI (ya da Yazılabilir CD Formatları)
Data CD - Audio CD - Video CD - Multisession CD - Bootable CD - Packet Writing
CD YAZMA PROGRAMLARI
Adaptec Easy CD Creator, Deluxe - Adaptec Direct CD - CeQuadrat ToGo - Gear
Nero Burning ROM - Adaptec UDF Installer - Clone Cd
(Biz bu incelememizde çok yaygın olduğu için Adaptec serisini ve Nero yazılımını kullandık.)
ADAPTEC EASY CD CREATOR ve ADAPTEC EASY CD CREATOR DELUXE
Adaptec firmasının üretmiş olduğu CD hazırlama programıdır. Kullanışlılığı ve kolaylığı dolayısıyla, en amatör kullanıcıdan profesyonellere kadar herkesin severek kullandığı bir programdır.
Kaynak www.bilgisayardershanesi.net/news.php
