Konular
EBooklar

Bazen kazandığınız anda kaybetmişsinizdir.

Hindistan’ın İngiliz hakimiyeti altında olduğu dönemlerde ilginç bir olay yaşanmıştı. Hint şehri Delhi’de çok fazla zehirli kobra olmasından endişelenen İngiliz hükümeti bu soruna şöyle bir çözüm buldu: “ölü kobra getirenler ödüllendirilecek”. Uygulamaya ilk başlandığında her şey sorunsuz gidiyordu ve insanlar kobraları öldürüp ödüllerini almaya gidiyorlardı. Ancak zaman içinde beklenmedik metotlar ortaya çıkmaya başladı. İnsanlar daha fazla ödül alabilmek için kasıtlı olarak kobraları çiftleştirmeye başlayıp onları öldürmeye başladı. İngilizler bu durumdan haberdar olunca, ödüllendirme programını kaldırdılar. Ödül kalkınca, halkın gözünde kobraların değeri de ortadan yok oldu. Kasıtlı olarak çiftleştirilen kobraların artık bir değeri olmadığı için onları doğaya saldılar. Bu da kobra nüfusunda çok ciddi bir artışa yol açtı. İngilizler kobra sorununu ortadan kaldırmak için uğraşırken işin sonunda kobra sorunu daha da artmıştı.

Kobra Etkisi

İnsanların problemlere çözüm ararken yaptıkları planların altında hep Ceteris Paribus (Latince: “diğer tüm durumlar sabitken”) ilkesi yatar. Ama eğer ortadaki problemi çözmek için bulduğumuz çözümün yan etkilerini doğru bir şekilde tahmin edemezsek, sürprizlerle karşılaşabiliriz. İngilizler kobra nüfusunun azalması umuduyla kobra öldüren insanları ödüllendirmeyi denedi.

Yorumunuzu Ekleyin


  • Dört Mum
  • Dört Mum ~ 8,825

    Dört mum yavaşca yanıyordu...


  • Akıllı İhtiyar
  • Akıllı İhtiyar ~ 8,704

    Yaşlı bir adam emekliye ayrılır ve kendine bir lisenin yanında küçük bir ev alır. Emekliliğinin ilk bir kaç haftasını huzur içinde geçirir ama sonra ders yılı başlar.




  • Şahin Yavrusu
  • Şahin Yavrusu ~ 5,762

    Bir küçük şahin yavrusunun yaşadıkları...


  • Yalan
  • Yalan ~ 5,706

    Yalan ve korku üzerine güzel bir hikaye



  • Üç Soru
  • Üç Soru ~ 3,741

    Üç soru ile gıybetten nasılkurtulunur?


  • Çivi
  • Çivi ~ 3,584

    Özürdilensede hatalar iz bırakır


  • Önyargı
  • Önyargı ~ 3,525

    Lütfen sonucu görmeden yargılama yapmayınız.


  • Eşeğini Kaybeden Köylü ve Cuma Namazı
  • Eşeğini Kaybeden Köylü ve Cuma Namazı ~ 3,386

    Adamın biri bir gün eşeğine buğday yükleyerek değirmene varır. Eşeğin sırtındaki buğday çuvallarını indirir indirmez eşek kaçar ve kaybolur. Adam eşeğin peşine düşerek aramaya koyulsa Cuma namazını kaçıracaktır.



  • Her Var Olan Gözükmez
  • Her Var Olan Gözükmez ~ 3,185

    Bir grup filozof, Mevlana Celaleddin Rumi’ye gelerek birkaç sual sormak istediklerini bildirdiler.



  • Habib Baba ve Sultan Murat ~ 2,752

    Habib Baba, 4. Murad devrinin gizli, kimsenin bilmediği Allah dostlarındandır. Yaşlıdır, fakirdir, gariptir. Fakat Rabbinin katında da alemlere denk bir değerin sahibidir.


  • Usta Ressam ve Çırağı
  • Usta Ressam ve Çırağı ~ 2,407

    Usta bir ressamın öğrencisi eğitimini tamamlamış. Büyük usta, öğrencisini uğurlamış. Çırağına " Yaptığın son resmi, şehrin en kalabalık meydanına koyar mısın?" demiş.