Konular

Temel Linux Komutları Ve Kısayol Tuşları

Bu bölümde linux kullanmak için gerekli olan temel komutları ve tuşlara atanmış komutlarını göreceğiz. Bu komutların hepsi konsol dediğimiz metin ekrandan veya x-windows altındaki bir uçbirimden (xterm, rxvt, aterm gibi) çalışmaktadır. Fakat tuş komutlarının bir kısmı konsola özgüdür ve x altında pencere yöneticinize göre farklı hareket etmektedirler.

Temel Linux Komutları ve Kısayol TuşlarıTemel Linux Komutları ve Kısayol Tuşları

Tuşlarla ilgili gösterim ve anlamı:

<Ctrl><F1>: Ctrl ve F1 tuşlarına birlikte basılacağını gösterir.

<Ctrl><Alt><Fn> (n=1,...,6)

X oturumundan konsola geçiş için kullanılır. Birçok Linux dağıtımı açılışla birlikte altı standart konsol açar. Bunlar tamamen birbirinden bağımsızdırlar ve eşzamanlı çalışırlar. Yani birinde bir işlem yapılmaya devam ederken bir diğerine geçip başka bir işleme başlayabilirsiniz.

<Ctrl><Alt><F7>
Daha önceden açmış olduğunuz sonra <Ctrl><Alt><F1> ile çıktığınız X oturumuna geri döner. Burada önemli nokta bunun altı konsollu bir sistemde geçerli olmasıdır. Eğer sisteminizde dört konsol varsa büyük ihtimalle bu işin tuşu F7 değil F5 olacaktır.

<Ctrl><Alt><Fn> (n=7,...,12)
n numaralı X oturumuna geçer. Birden fazla X oturumu (sunucusu) açmak mümkün olduğu için bunlar arasında geçiş yapabilirsiniz.

<Tab>
Bir uçbirimde yazmakta olduğunuz komutu tamamlar. Mesela README dosyasını okutmak için more RE yazıp TAB'a basarsanız o anda bulunduğunu dizindeki RE ile başlayan dosyaların listesini görürsünüz, eğer tek dosya varsa satır tamamlanır. Aynı şey komut isimleri için de geçerlidir, bas yazıp TAB'a bastığınızda hemen basename diye komutun tamamlandığını görürsünüz. (Bu işlem çok sayıda komutla eşleşme durumunda bazı uçbirimlerde iki defa TAB tuşuna basmayı gerektirebilir.)

<Yukarı ok>, <Aşağı ok>, <PgUp>, <PgDn>
Daha önceden girilmiş komutlar arasında gidip gelmenizi sağlar. Bu komutları history komutu ile listleyebilirsiniz.

<Shift><PgUp>, <Shift><PgDn>
Uçbirim çıktısını yukarı aşağı kaydırmak için kullanılırlar (ekrandan çıkmış olan yazıları görmek vs.)

<Ctrl><Alt><+>, <Ctrl><Alt><->
X oturumunda bir sonraki ekran çözünürlüğüne geçmenizi sağlar. Kipler /etc/X11/XF86Config dosyasında tanımlanmıştır.

<Ctrl><Alt><BkSpc>
X oturumunu sonlandırır.

<Ctrl><Alt><Del>
Sistemi yeniden başlatmak için kullanılır. Konsoldaki shutdown -r now veya reboot komutu gibi davranır. Makinanın üzerindeki sıfırlama (Reset) tuşuna basmayıp bunu tercih etmeniz gerekir, aksi takdirde ext2 gibi bazı dosya sistemleri sorun çıkarabilir.

<Ctrl><C>
Mevcut komutu durdur. Genelde konsoldaki basit komutlar için kullanılır.

<Ctrl><D>
Eğer sizden girdi kabul eden bir konsol komutundaysanız dosya sonu (EOF) yollar, komut istemindeyseniz sistemden çıkarsınız. O yüzden iki defa basmayın ;-).

<Ctrl><S>
Uçbirime olan çıkışı durdurur.

<Ctrl><Q>
Uçbirime olan çıkışa devam eder.

<Ctrl><Z>
Çalışmakta olan komutu arka alana gönderir.

<ctrl><X>
Konsolda bir işe yaramaz ama Matrix'de nedense Neo kullanıyordu. Neyse orada da bir işe yaramamıştı, sanırım Neo da Linux kullanıyor ;-).

<farenin orta tuşu>
Genelde bir başka pencerede seçilmiş bir yazıyı yapıştırmaya yarar. Burada dikkat edilecek nokta Linux altında kopyala/yapıştır işleminin Windows'dan farklı olmasıdır. Bir yazıyı seçerseniz, o seçili olduğu sürece yapıştırılabilir olur (bir kez yapıştırıldıktan sonra defalarca yapıştırılabilir, yeni bir seçime kadar tamponda kalır.). Yani bir kopyala emri vermeniz gerekmez, seçip orta tuşa basmanız yeter, komut satırına yapıştırılmış olur. Konsolda kullanılabilmesi için gpm çalışıyor olmalıdır.

<Shift><Insert>
yapıştırma işlemini klavyeden yapar.

~
Kullanıcının ev dizinini gösterir /home/kullanıcı_adı ile eşanlamlıdır. cd ~/docs komutu ev dizininizin altında docs dizinine gider. Sadece cd komutu ise cd ~ komutuna eşittir ve ev dizininize gider.

. ya da ./
O anda bulunduğunuz dizindeki bir betiği çalıştırırken kullanmak içindir.

/. ya da Slashdot
Internet'deki en sağlam haber sitesine gider ;-).

cd ..
Bir üst dizine geçer.

exit
Sistemden çıkmanızı sağlar.

reset
Konsol bir şekilde saçma sapan karakterler basıyorsa (genelde çalıştırılabilir bir dosyayı ekrana çıktıladığınızda olur) düzeltmeye yarar.

tty
Bu komutu yazdığınız uçbirimin aygıt dosyasının ismini verir.

Kaynak www.ultravb.com/forum/linux/14581-temel-linux-komutlari-ve-kisayol-tuslari.html

Yorumunuzu Ekleyin
Sanal Makine Kurulumu (VirtualBox)

Linux üzerinden windows işletim sisteminide kullanmak istiyorsanız Virtualbox size uygun olabilir.

42,314 Okunma 0 Yorum 26/01/2009 02:10:45

Grub (Boot Loader)

Debianla birlikte kurulabilen Sistem başlatıcı yazılımlardan GRUB hakkında notlar.

32,089 Okunma 0 Yorum 04/01/2009 14:04:00 05/12/2016 16:52:29

Linux Kernel (Çekirdek) nedir?

Linux kernel işletim sisteminin çekirdeğidir. Bütün sistemin kontrolünden sorumludur. Yazılım ile donanım arasındaki bağlantıyı sağlar. Dosya sistemleri, kullanıcılar, uygulamalar, sürücüler vs. hepsi kernel tarafından kontrol edilir.

31,464 Okunma 0 Yorum 27/12/2012 00:37:52 27/12/2012 00:42:26

Linux Altında Programlama Dili Kullanmak

Linux altında programlama yapmak isteyen birçok kişi neyi nasıl yapması gerektiği konusunda hep sıkıntı çekmiştir.Bu birazda win sistemlerde alışılmışların linux ortamlarında farklı algılanması ve daha zor gibi algılanmasından kaynaklanıyor muhtemelen..

31,448 Okunma 1 Yorum 09/10/2009 02:52:59

Debian Depoları

Linux işletim sistemi üzerinde internet üzerinden yapacağınız güncelleme ve yeni program ekleme işlemleri için, linux yazılımlarının olduğu depoları kullanıyoruz.

26,543 Okunma 0 Yorum 27/03/2009 00:37:49 22/04/2018 08:13:22

Linux Minde Virtualbox Ile Windows İşletim Sistemi Kurulumu

Linux kullanıcıları artık linuxta windows kurulumu çok kolay. Virtualbox- oseprogramı sayesinde aynı anda linux ve windows işletim sistemlerini kullana bilirsiniz. Yapmanız gereken aşağıdaki anlatılanları uygulamak.

25,702 Okunma 0 Yorum 03/05/2011 10:51:42

Linux Dosya Arşivleme (tar, gzip)

Linux altında dosya arşivlenmesi ve sıkıştırılması neredeyse belirli ve standartlaşmış birkaç komut ile gerçekleştiriliyor. tar komutu yardımıyla istenilen dosyaları arşivleyebilir, bunların üzerine yenilerini ekleyebilir, istediğiniz zaman da tekrar açıp eski haline getirebilirsiniz. GNU gzip komutu ise dosyaların sıkıştırılması (zip) ve sıkıştırılmış dosyaların açılması (unzip) işlemlerini yapabiliyor. Fazla disk alanınız yoksa bu iki komut her zaman yardımınıza koşacaktır.

25,632 Okunma 0 Yorum 28/10/2009 17:59:22

3D Masa Üstü ve Pencere Efektleri

Compiz Fusion, unix ve türevleri için açık kaynaklı pencere yöneticisi Compiz ve bir grup eklentisini içeren bir yazılımdır. Compiz ve Beryl projelerinin birleşmesinden sonra ortaya çıkan ilk üründür. Henüz beta aşamasındadır. Başta son güncel sürümlerinde Compiz Fusion'u otomatik olarak kurulu sunan Mandriva ve Ubuntu olmak üzere çok sayıda linux dağıtımı projeye destek vermektedir..

25,206 Okunma 1 Yorum 20/01/2009 20:27:13

Linux Mintte Photoshop Cs5 Kurulumu

Değerli linux kullanıcıları sizlere photoshop cs5 programını kurulumu hakkında yardımcı olmak için hazırlananmıştır. Yapmanız gerekenler aşağıda verilmiştir. Br

24,329 Okunma 0 Yorum 03/05/2011 10:39:04

Apache PHP MYSQL Kurmak

LAMP (Linux Apache Mysql PHP) kurulup bazı ayarların yapılması

22,630 Okunma 0 Yorum 30/01/2009 03:51:29

Wine kurulumu

windows tabanlı uygulamaları linux üzerinde çalıştırabilmek için geliştirilmiş bir uygulamadır wine.

22,613 Okunma 0 Yorum 30/11/-0001 08:38:45 18/11/2012 15:06:21

apt-get ve aptitude

Debian'ın vazgeçilmez paket yöneticisi pek çok Linux dağıtımının rüyası olmuştur. Son zamanlarda pek çok Linux dağıtımı apt-get kullanımına destek vermektedir ve de çoğuna kurulabilmektedir.

22,225 Okunma 0 Yorum 09/10/2009 21:28:16 27/07/2019 12:37:39

Paket Yönetimi

Paket kurulumu hakkında birkaç soru ve cevap

22,148 Okunma 0 Yorum 01/06/2011 09:09:53

Linux Mintde Dns Değişimi

Linux mint kullanıcıları aşağıdaki adımları uygulayarak dnsinizi değiştirebilirsiniz.

22,032 Okunma 0 Yorum 03/05/2011 10:43:18

Java Kurulumu

Sun Java yüklemek, yeni adıyla oracle Java yüklemenin yolları

21,614 Okunma 0 Yorum 03/01/2009 11:53:55 18/12/2014 13:37:56

GNOME / KDE Klavye Kısayolları

Hem KDE ve Gnome masaüstü yöneticisinde bir fare ile yapabileceğiniz hemen her şey için klavye kısayolları vardır. Her iki platform için çeşitli klavye kısayolları

21,614 Okunma 0 Yorum 07/07/2009 00:19:07

Linux Partition İşlemleri

Partition kopyalamak ve taşımak için gerekli linux komutları

19,962 Okunma 0 Yorum 04/09/2011 02:34:10

Icon Tasarımı

Debian ve Gnome masaüstü için icon tasarımı

19,380 Okunma 0 Yorum 04/10/2009 22:47:18

Yükleniyor...