Konular

Monitör Türleri Nelerdir? Plazma, LCD, LED Monitörlerin Çalışma Mantığı Nedir?

Monitör türleri nelerdir plazma, lcd, led monitörlerin çalışma mantığı nedir açıklandı.

Monitör Türleri Nelerdir?

Monitörler yapılarına göre CRT (Cathode Ray Tube), LCD (Liquid Crystal Display),plazma ve LED olmak üzere 4’e ayrılır. Bilgisayar monitörlerinde genellikle CRT ve LCDekranlar kullanılırken Plazma ve LED ekranlar daha çok televizyon ekranı olarak kullanılmaktadır. Ancak özellikle yeni üretilen laptop modellerinde LED ekranlar dakullanılmaktadır.

Monitör Türleri Nelerdir? Plazma, LCD, LED Monitörlerin Çalışma Mantığı Nedir?

CRT(Cathode Ray Tube) Monitörler:

Küçük boyutlarda binlerce kırmızı, yeşil ve mavi fosfor kaplı tabakadan oluşan bir ekrana, elektron demetinin çarptırılmasıyla görüntü oluşturulur. Elektron demeti fosfor tabakaya çarpmadan önce ince metal bir maskeden (shadow mask veya aperture grill) geçirilir. Amaç elektronları aynı noktaya odaklamak ve başıboş elektronların ekran üzerinde görüntüyü bozmalarını engellemektir. Shadow mask, küçük deliklerden oluşan şekildeki ince film tabakadır. Üreticiler tarafından shadow mask a rakip olarak çıkarılmış maske yöntemidir. Düşey doğrultuda küçük tellerden oluşur. Burada daha az bozulma olmaktadır. Birçok aperture gril ekran düz (flat) şeklindedir. Aşağıdaki şekilde CRT monitörlerin çalışma prensibi gösterilmektedir.

Dezavantajı:

CRT ekranların en büyük dezavantajları kapladığı alan, gözleri fazla yorması ve harcadığı güçtür. Bu gibi dezavantajlarından dolayı ekran boyutları artırılmak istendiğinde CRT monitörler hiç de iyi seçim olmayacaktır. 

 

LCD (Liquid Crystal Display) Monitörler:

LCD ekran, plastik bir tabaka içindeki sıvı kristalin ışığı yansıtması ilkesi ile çalışır.LCD ekranlarda kullanılan sıvı kristaller, gerilim uygulandığında düz biçimde sıralanır.14 Gerilim verilmediğinde ise sıvı kristallerin en üst tabakası ile en alt tabaka, 90 derece kıvrılmış şekilde dizilmiştir. Bu duruma twisted nematics (TN) denir. TN durumdaki sıvı kristaller içerisinden geçen ışık, polarizatör içerisinden geçebilir. Polarizatörün görevi kendisine gelen ışığı duruma (yatay veya dikey) göre geçirmek veya absorbe etmektir. Şekilde a polarizatörü dikey, b polarizatörü de yatay ışık demetlerini geçirmektedir.
Elektrotlara gerilim uygulandığında ise TN yapı bozularak dikey ışık demeti yatay forma girmediğinden polarizatör üzerinden karşı tarafa geçemeyecektir. Bazı LCD ekranlarda hareketli görüntüler bulanıktır. Bu durumda ekran tepki süresi önemlidir. LCD monitörlerin Bazı Çeşitleri Vardır Bunlar;

Pasif Matriks Monitör: Basit temel ilkelere dayanan bir teknolojidir. Her piksele akım sağlayabilmek için iletkenlerden oluşan ızgaralar bulunmaktadır ve ızgaranın her bir köşesi bir pikseli oluşturmaktadır. Akım iki iletken üzerinden gönderilerek pikselin ışığı ayarlanır. Fakat bu tip LCD’lerin dezavantajı tepkime sürelerinin düşük ve buna bağlı olarak da görüntü kalitelerinin az olmasıdır.

Dual Scan Monitör: Pasif matriks monitörlerden farkı ekranın ikiye bölünmüş olmasıdır. Böylece ekran yenileme hızı iki katına çıkarılmıştır. Bu farklılık görüntü kalitesinde de iyileşmeye sebep olmaktadır.

Aktif Matriks Monitör: Bu LCD’ler TFT(Thin Film Transistor) teknolojisine dayalı olarak çalışmaktadırlar, yani her bir piksel ayrı ayrı transistorlar tarafından kontrol edilmektedir. Transistorlar sayesinde piksel parlaklığı için daha az akım gerekmektedir, böylece akımı durdurup tekrar yollamak daha kolaydır. Bu da ekran yenileme hızını arttırmaktadır.

Dezavantajı:

  • İzleme açıları dardır. En iyi izleme açısı için tam karşıdan bakmak gerekir. Yan açılardan bakıldığında renkler değişir, siyah kısımlar parlama yapar.
  • Gerçek kontrast oranları düşüktür. Bu nedenle beyaz ve siyah arasındaki
  • renk geçişleri iyi değildir.
  • Siyah rengi hiçbir zaman tam siyah olarak göstermezler. Görüntüyü detaylı göstermez. Bu yüzden karanlıkta geçen filmleri izlemek keyif vermez.
  • Hareketli görüntülerde hareket eden kısımda netliğin bozulması sorunu ile karşılaşılabilir.
  • Plazmalara oranla çok daha az renk tonu verir. Tam insan ten rengini yakalayamaması gibi.
  • Yüksek ışıklı ortamlarda ekran yansıma yapabilir.

 

Plazma Monitörler

CRT monitörlerin çalışmasına benzer bir yöntem kullanırlar. İki cam arasında düzgün dağılmış, içerisinde xenon ve neon gazlarının bulunduğu binlerce fosfor kaplı hücreler vardır. Elektrotların farklı gerilimle şarj edilmeleriyle hücre içerisine, iyonize edilmiş gaz üzerinden akım girişi olur. Bu akım UV fotonlarının oluşmasına neden olan, yüksek hıza sahip yüklü parçacık hareketine neden olur. UV fotonlar fosfor tabakaya çarparak fosfor atomlarını yüksek enerji ile yükler. Bu enerji atomların ısınmasına neden olur. Sonrasında ise atomlar görülebilir sahip olduğu enerjiyi, ışık fotonu şeklinde ortama yayar.

Dezavantajı:

Güç tüketimleri diğer ekran türlerine göre daha yüksektir. Kullanım ömürleri LCD ekranlara göre daha düşüktür. Plazma ekranlarda, ekrandaki görüntü sabit kaldığında fosfor maddesinde oluşan iyon etkisi plazmanın parlaklık ömrünü azaltır. Bunu önlemek için alınan ISM adındaki koruyucu önlem ile sabit bir görüntü ekrana uzun süre yansıdığında aktifleşerek ekran parlaklığını kademe kademe düşürüyor. Bu işlem devam ederse 10 dakika içinde ekran parlaklığı yarı yarıya düşüyor. Ancak işlem yavaş gerçekleştiği için göz bu durumu algılayamıyor. ISM teknolojisi sayesinde plazma ekranların kullanım ömrü uzuyor.

Led Monitörler:

LED TV’lerdeki büyük yenilik aslında ekran teknolojisinde ya da görüntü sinyalini ileten elektronik ekipmanlarda değil, arka aydınlatma sisteminde gerçekleşmiştir.
LED TV’lerde, LCD ekranlarda arka aydınlatma olarak kullanılan floresan lamba yerine bir dizi LED (light-emitting dioede / ışık yayan diyot) kullanılır. Ekrandaki görüntüyü oluşturan her bir piksel için ışık, bu LED’ler aracılığıyla gönderilir. Bu nedenle de daha net ve aydınlık bir görüntü sunmaktadır.
LED TV’lerde arka aydınlatma olarak kullanılan LED’lerin bulundukları yerlere göre LED TV’lerin ikiye ayrıldığını söyleyebiliriz. Bunlar doğrudan aydınlatma ve kenardan aydınlatma olarak bilinir. Her iki teknolojinin de kendisine özel avantajları bulunur. Doğrudan aydınlatma kullanıldığında çok yüksek kontrast oranlarına ulaşılabiliyorken kenardan aydınlatma teknolojisinde de çok ince tasarımlar yapabilmek mümkündür. Doğrudan aydınlatma teknolojisini kullanan LED TV’lerde kullanılan LED sayısı ve kontrol ettikleri bölgenin büyüklüğü, görüntü kalitesini doğrudan etkiler. Kenardan aydınlatma teknolojisi maliyetleri düşürdüğü için bu teknolojiyi kullanan LED TV’lerin fiyatı daha uygundur. Sonuçta her iki aydınlatma teknolojisi de standart LCD TV’lerin çok üstünde bir
görüntüleme performansı ve enerji tasarrufu sunar.

Dezavantajı:

  • Led ekranlar diğer ekran türlerine göre daha pahalıdır.
  • Kullanım ömürleri ekran türlerine göre daha düşüktür.

 

Monitörlerin Çalışma Mantığı Nasıldır?

CRT (Cathode Ray Tube) Monitörler:

Günümüzde bulunan tüplü televizyonların tamamı CRT(Cathode Ray Tube: Katot Işınlı Tüp) olarak adlandırılan bir teknolojiye sahiptir. Bu ekranlarda görüntü oluşturma sistemi yüzbinlerce ampulün bir araya getirilmesi şeklinde tarif edilebilir. Çünkü CRT ekranların yüzeyi yüzbinlerce küçük noktadan oluşmuştur. Bunlara piksel adı verilir. Piksellerin her biri ayrı şekilde aydınlatıldığından ve her biri farklı renk oluşturabildiğinden, piksellerin belirli bir düzende yanması görüntü oluşumunun kaynağıdır. CRT ekranlar koni şeklindedir. Koninin dar ve sivri ucunda elektron tabancası bulunur. Koninin genişleyen ağzı dikdörtgen şeklini alır ve bu kısım fosfor tabakasıyla kaplıdır. Anot ve katot olarak adlandırılan terimler elektronikte artı(+) ve eksi(-) kutupları ifade eder. Bir pili örnek alacak olursak, artı uç anot, eksi uç katot olur. CRT ekranlarda katot, elektron tabancası içerisinde ısınmış bir filaman(ince tel) şeklinde yer alır.Tüpün içi vakum bir ortamıdır yani hava bulunmaz. Katot filamanın ısınmasıyla elektronlar vakum içerisinde serbest olarak hareket edebilecek durumdadırlar ve anot ekran yüzeyiyle olan gerilim farkından dolayı elektronlar ekrana doğru bir ışın demeti halinde odaklatılarak fırlatılırlar. Ekran yüzeyindeki fosfor tabakasına çarpan elektronlar parlayarak pikselleri aydınlatır. Oluşturulan bu ışın demeti etrafında bulunan yatay ve dikey saptırma bobinleri vasıtasıyla ekranın her noktası için renk oluşturulur.

Işın demetleri elektron tabancasından üç ana renkte yayılır. Bunlar “RGB Colors” olarak bilinen Kırmızı, Yeşil ve Mavi renkleridir. Bu renklerin karışımı ile doğadaki tüm ara renkler üretilebilir. Bu renklerin %100 oranında karışımı beyaz rengi, hiç ışık yollanmaması yani karanlık da siyah rengi oluşturur. Diğer tüm ara renkler ise, bu ana renklerin değişik oranlarda karışımıyla elde edilir. Işın demeti ekrandaki fosfor tabakasına yollanırken delikli bir gölge maskesinden geçerler. Bu maske, ışının sadece kendi rengine ait olması istenilen yerlere çarpmasını sağlar. Ekrandaki her piksel üç alt piksele ayrılmıştır ve gölge maskesinden süzülerek çok hassas bir ayarlamayla geçen elektron demeti alt pikselleri ayrı ayrı aydınlatır. Sonucunda ana piksel, alt piksellerin birleşimiyle oluşan rengi yansıtır ve televizyon ekranında o renk gözükür. Bu olay çok yüksek hızda olup saniyede binlerce kez yapıldığından, alınan TV sinyali ekranda gerçek zamanlı olarak görüntü oluşumunu mümkün kılar.

Monitör Türleri Nelerdir? Plazma, LCD, LED Monitörlerin Çalışma Mantığı Nedir?

 

LCD (Liquid Crystal Display) Monitörler:

  • Gelen ışığın geri yansıması için ayna
  • Alt yüzeyinde polarize film tabakası bulunan cam yüzey
  • Elektrot yüzey
  • Sıvı kristallerin bulunduğu tabaka
  • Ortasında elektrot yüzey bulunan cam tabaka
  • Bir öncekiyle 90 derece yapacak şekilde elektrot yüzey

LCD ekranlar plastik bir tabaka içindeki sıvı kristalin ışığı yansıtması ilkesine dayalı olarak çalışmaktadır. LCD panellerde voltaj verilmediğinde sıvı kristaller sarmal nematic şekilde sıralanmışlardır. Işık sıvı kristallerden geçtikçe salınımı bu kristallerin açılarına göre yön değiştirir ve dış panelden dışarı çıkar. Voltaj verilip bir elektrik alanı yaratıldığında sıvı kristaller dikey olarak hizalanacak şekilde kıvrılırlar. Yönlendirilmiş ışık ikinci kutup tarafından emilir. Bu durumda ışık sağdaki panelin dışına çıkamaz böylece ekranın o kısmı karanlık görülür.

Monitör Türleri Nelerdir? Plazma, LCD, LED Monitörlerin Çalışma Mantığı Nedir?

 

Plazma Monitörler:

Plazma ekranlar görüntüyü oluşturma mantığı olarak büyük oranda “LCD Paneller” e benzemektedir. Plazma ekranlar LCD‘lerde olduğu gibi görüntülediği bütün pikselleri üç alt piksele ayırıp herbirini RGB renkleriyle tanımlar. RGB renkleri yani kırmızı(red), yeşil(green) ve mavi(blue) ana renklerinden oluşur. Bu renklerin bahsettiğimiz alt piksellerde yapılan farklı varyasyonları sayesinde ara renkler oluşturulur. Üç rengin tam birleşimi beyaz, pikselin ışığı absorbe edip yansıtmaması ise karanlık yani siyah rengi oluşturur. Plazma panellerde bulunan fosfor kaplı yüzey sayesinde oluşturulan her alt piksel değişik oranlarda aydınlatılarak neredeyse tüm ara renkler gerçeğe yakın tonlarda görüntülenebilir. Plazma panellerin yapısında iki elektrot arasında yer alan xeon ve neon gazları voltaj uygulanarak iyonlaştırılır. Bu esnada oluşan morötesi dalga boyundaki foton parçacıkları, panelin foton kaplanmış olan yüzeyine çarpıp yansıyarak ekranı aydınlatırlar. Her piksel ayrı ayrı aydınlatıldığından renk derinliği ve dolayısıyla renklerdeki gerçekçilik olabilecek en üst seviyeye çıkıyor. 

Monitör Türleri Nelerdir? Plazma, LCD, LED Monitörlerin Çalışma Mantığı Nedir?

 

LED Monitörler:

LED, ışık yayan iyot anlamında kullanılan , İngilizce bir kısaltmadır. LED’ler , yarı iletken devre elemanlarına sahiptirler. Bu devre elemanları , aldıkları elektrik enerjilerini ışığa dönüştürmeyi sağlarlar. LED ekran , LED kabinlerini üst üste ve yan yana dizilimleriyle oluşan ekranlardır. Bu ekranlar , kabin metal taşıyıcı , güç kabloları ve kontrol etme cihazından meydana gelir. LED ekranlar yukarıda belirtilen bölümlerden oluşan ve bunların birleşimi ile televizyon , monitör gibi görüntü elde edilebilen görüntü veren sistemlerdir. Farklı bir medya ortamından gönderilen görüntü kontrol sistemlerince işlenerek LED dediğimiz ekrana aktarılır. LED ekran sistemleri harici bir bilgisayarla mavi , kırmızı ve yeşil renklerin tonları ayarlanarak kullanılan ve çeşitli amaçlara hitap eden sistemler bütünüdür.

Monitör Türleri Nelerdir? Plazma, LCD, LED Monitörlerin Çalışma Mantığı Nedir?

 

 

Bu içerik Ali Emre Yar tarafından hazırlanmıştır.

 

Kaynak

Yorumunuzu Ekleyin

Bilgisayar Donanımları

Bilgisayar Donanımı, bir bilgisayarı oluşturan fiziksel parçaların genel adıdır. Bu parçalar, Kişisel Bilgisayarlar, Otomobiller, Çamaşır Makinesi ve benzeri elektrikli ev eşyaları veya çeşitli sanayi ugulamaları gibi birçok alanda kullanılır.

152,628 Okunma Henüz yorum yapılmamış 05/10/2007 12:37:39 25/11/2019 10:43:59

CPU (Merkezi İşlem Birimi) Nedir?

Merkezi İşlem Birimi (Central Processing Unit) ya da CPU olarak ta bilinir.

60,676 Okunma Henüz yorum yapılmamış 06/04/2013 12:22:57 07/04/2013 12:23:40

Fare (mouse)

Bilgisayarda kullanılan fare ve çeşitleri

59,157 Okunma Henüz yorum yapılmamış 07/04/2013 13:50:09 02/12/2014 00:36:27

İşlemciyi Oluşturan Birimler

İşlemciyi oluşturan Aritmetik Mantık, Kontrol ve Ön Bellek bölümleri

49,079 Okunma 1 Yorum 07/04/2013 10:36:01 07/04/2013 10:39:30

Kablosuz İletişimle İlgili Sorular

Verilerin, bilgisayar ve klavye, tarayıcı veya mobil telefon gibi aygıtlar arasında kablosuz olarak aktarımının üç avantajı bulunur

28,714 Okunma Henüz yorum yapılmamış 01/05/2007 09:45:15

Klavye

Klavye, bilgi girişi yapılan en yaygın girdi aracıdır.

24,499 Okunma Henüz yorum yapılmamış 07/04/2013 13:26:04 07/04/2013 13:27:27

Ekran

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır.

23,642 Okunma Henüz yorum yapılmamış 07/04/2013 14:34:23 07/04/2013 14:44:32

Touchpad

Dokunmatik altlık, üzerinde parmağın hareketi ile ekrandaki göstergecin hareket ettirilmesine yarayan bir araçtır.

20,905 Okunma Henüz yorum yapılmamış 07/04/2013 13:57:00 07/04/2013 13:57:24

Bios Hata Mesajları (Bip Sesleri)

Bilgisayarımız bazen açılmaz uyarı sesi verir bize yada açılır post ekranına gelince bip diye ses çıkartır.

20,777 Okunma Henüz yorum yapılmamış 24/10/2014 09:34:39 24/10/2014 09:35:02

Tarayıcılar

Tarayıcılar, bir resmi veya metni dijital ortama yani bilgisayara sayısal olarak kaydeden aygıtlardır.

20,586 Okunma Henüz yorum yapılmamış 07/04/2013 13:48:09 07/04/2013 13:48:17

Joystick

Oyun çubuğu, genellikle oyun oynamak için kullanılır.

18,444 Okunma Henüz yorum yapılmamış 07/04/2013 14:01:54 07/04/2013 14:02:09

Core 2 Quad Teknolojisi

Core 2 quadteknolojisinin kısaca özeti

18,186 Okunma Henüz yorum yapılmamış 12/05/2013 12:01:25 11/01/2019 20:58:36

Dosya Ssitemleri Karşılaştırması

NTFS, FAT(8), FAT16, FAT32, EXT2, EXT3, EXT4 gibi dosya sistemlerinin karşılaştırıldığı tablo...

17,590 Okunma Henüz yorum yapılmamış 01/12/2013 00:35:06 02/12/2014 00:35:20

Core 2 Duo İşlmeci Teknolojisi

Core 2 duo da uygulanan teknolojiler, ısı değerleri ,performans artışı...

16,887 Okunma Henüz yorum yapılmamış 12/05/2013 12:01:45 11/01/2019 20:58:02

İşlemci (CPU) Gelişim Kronolojisi

Üretilen Mikroişlemcilerin Üretim yıllarının ve İsimlerinin olduğu liste

12,837 Okunma Henüz yorum yapılmamış 12/02/2016 16:17:11 14/02/2016 23:39:42

Low Level Format

Low Level Format için bir tanım yapacak olursak; LLF bir fabrika biçimidir. Sabit diski tamamen manyetik olarak biçimlendirir ve içeriğini tamamen sıfırlar.

12,090 Okunma Henüz yorum yapılmamış 31/10/2014 11:11:26 31/10/2014 11:11:40

Anakart Boyutları

EVGA ve Asus'tan birkaç garip boyutlu çift CPU anakartı aldığımızda forumlarımızda ve Facebook'ta birkaç resim yayınladım. Sorun, büyük görünmelerine rağmen herhangi bir perspektifin olmamasıydı. Bu yüzden herkese küçük bir bakış açısı sağlamak için birkaç ankart daha attık. Bu, herkesin farklılıkları görebilmesi için tüm standart anakart boyutlarını bir araya getirmek için daha fazla anakart bulmamıza yol açtı. Resmin yanı sıra, her boyut standardının boyutları hakkında da bir dökümümüz var; Umarım bu bir noktada herkese yardımcı olur. Bazen tüm farklı anakart boyutlarını ve hepsinin birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu anlamak zor olabilir.

825 Okunma Henüz yorum yapılmamış 10/12/2020 16:28:02

USB Hakkında Herşey

Evrensel Seri Veri Yolu bir teknoloji olarak uzun bir yol kat etti; iş ve oyun için günümüzün elektronik cihazlarında ve aletlerinde artık bir standarttır.

704 Okunma Henüz yorum yapılmamış 24/10/2020 13:23:14

İşlemci Saat Hızı Nedir?

İşlemcinizin - bilgisayarınızın ?beyninin?- performansının, programların yüklenme hızı ve ne kadar sorunsuz çalıştıkları üzerinde büyük bir etkisi vardır. Bununla beraber, işlemci performansını ölçmenin birkaç farklı yolu vardır. Saat hızı (?saat oranı? veya ?frekans? olarak da bilinir) en önemlilerinden biridir.

547 Okunma Henüz yorum yapılmamış 26/11/2020 22:03:50

Bilgisayar Form Faktörleri, Kasa ve Güç Kaynakları Çeşitleri

Bir bilgisayar teknisyeni, kullanılan kasa tipine karşı mevcut çeşitli form faktörleri arasında ayrım yapabilmelidir. Bilgisayar kasası, ana kart (veya sistem kartı) ve güç kaynağından başlayarak tüm sistem bileşenlerini tutar. Üçü de aynı form faktörünü kullanmalıdır. Bu derste bilgisayar form faktörleri, kasalar ve güç kaynakları tanıtılmaktadır.

426 Okunma Henüz yorum yapılmamış 03/12/2020 17:46:58 03/12/2020 17:47:50

Bilgisayar (Genişletme) Kartı Çeşitleri

Günümüzde birçok cihaz daha kullanışlı USB formlarını almış olsa da, yine de bilgisayarınıza ekleyebileceğiniz bazı iyi genişletme kartları vardır.

405 Okunma Henüz yorum yapılmamış 18/12/2020 11:49:27 18/12/2020 11:50:24

2020 Yılının En İyi Intel ve AMD Anakartları

Bilgisayarınızın tam potansiyeline ulaşmasını ve tüm bileşenlerinden en iyi performansı almasını sağlamak için en iyi anakartlardan birine ihtiyacınız var .

387 Okunma Henüz yorum yapılmamış 25/12/2020 11:47:59 25/12/2020 13:01:23

HDD ve SSD Disk Farkları Nelerdir ?

Bilgisayarların ve depolama alanına ihtiyaç duyan tüm elektronik cihazların olmazsa olmazlarından olan HDD ( Harddisk ) ve SSD ( Solid State Drive )?leri performans, kullanım, fiyat, dayanıklılık, kapasite ve ses alanlarında değerlendirip farklarını konuşuyoruz.

377 Okunma Henüz yorum yapılmamış 11/12/2020 09:50:07

Ethernet Kartı Nedir? Kablo ve Hız standartları Nelerdir? MAC Adresi Ne Demektir?

Ethernet kartı; bilgisayarlarla ağın iletişim kurmasını sağlayan, ethernet olarak adlandırılan ağa fiziksel olarak bağlanan ağ arabirim kartıdır.Anakart üzerinde bulunan yuvaya yerleştirilerek bilgisayar ağlarında bulunan diğer bilgisayarlarla veri alışverişini sağlamakta kullanılır

279 Okunma Henüz yorum yapılmamış 31/12/2020 17:46:03

Yükleniyor...